مشروطهEnglish

اشخاص

۳۸۲ تن که در انقلاب نقش داشتند — نمایندگان، روحانیان، مجاهدان، روزنامه‌نگاران، معلمان و دیپلمات‌ها. ۱۵ پژوهشگر معاصر که آفاری به آنان ارجاع داده، جداگانه در پایین صفحه آمده‌اند.

سید حسن تقی‌زاده

۱۸۷۸–۱۹۷۰

برجسته‌ترین پارلمانتاریست رادیکال انقلاب

۱۲ رویداد·۱۱ گروه

محمدعلی‌شاه قاجار

۱۸۷۲–۱۹۲۵

شاهی که مجلس را به توپ بست و خلع شد

۱۹ رویداد·۱ گروه

ملک‌المتکلمین

۱۸۶۴–۱۹۰۸

بزرگ‌ترین خطیب انقلاب؛ پس از کودتای ۱۲۸۷ کشته شد

۷ رویداد·۸ گروه

سید عبدالله بهبهانی

۱۸۴۰–۱۹۱۰

رهبر روحانی نهضت مشروطه؛ در ۱۲۸۹ ترور شد

۱۳ رویداد·۲ گروه

ستارخان

۱۸۶۸–۱۹۱۴

رهبر مقاومت تبریز در یازده ماه محاصرهٔ مستبدان

۱۰ رویداد·۴ گروه

سید محمد طباطبایی

۱۸۴۲–۱۹۲۰

یکی از دو رهبر روحانی نهضت مشروطه

۸ رویداد·۵ گروه

حیدرخان عمواوغلی

۱۸۸۰–۱۹۲۱

مهندس برق و بمب‌ساز؛ برجسته‌ترین سازمان‌دهندهٔ سوسیال‌دموکرات کنش مسلحانه در انقلاب

۶ رویداد·۶ گروه

شیخ فضل‌الله نوری

۱۸۴۳–۱۹۰۹

رهبر جریان مشروعه در برابر قانون اساسی عرفی؛ در ۱۲۸۸ اعدام شد

۹ رویداد·۳ گروه

سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی

۱۸۶۲–۱۹۰۸

واعظ رادیکال انقلاب؛ در ۱۲۸۷ کشته شد

۶ رویداد·۵ گروه

یحیی دولت‌آبادی

۱۸۶۱–۱۹۳۹

آموزگار، نماینده و خاطره‌نویس بابی ازلی

۶ رویداد·۵ گروه

یفرم خان

یفرم خان

۱۸۶۸–۱۹۱۲

فرماندهٔ ارمنی داشناک؛ رئیس نظمیهٔ تهران پس از فتح

۷ رویداد·۳ گروه

امین‌السلطان

۱۸۵۸–۱۹۰۷

صدراعظمی که در ۱۲۸۶ از تبعید بازخوانده و همان سال به دست یک فدایی ترور شد

۸ رویداد·۱ گروه

مورگان شوستر

۱۸۷۷–۱۹۶۰

مستشار مالی امریکایی که اصلاحاتش اولتیماتوم روسیه را برانگیخت

۷ رویداد·۲ گروه

باقرخان

?–۱۹۱۶

هم‌رهبر ستارخان در مقاومت تبریز

۵ رویداد·۳ گروه

ژوزف نوز

رئیس بلژیکی گمرک که تعرفه‌ها و رفتارش او را نخستین آماج جنبش اعتراضی کرد

۷ رویداد·۱ گروه

سعدالدوله

نماینده و وزیری که از اردوی مشروطه به اردوی شاه پیوست

۵ رویداد·۳ گروه

علی‌اکبر دهخدا

۱۸۷۹–۱۹۵۶

طنزپرداز و هم‌سردبیر صور اسرافیل؛ نویسندهٔ ستون «چرند و پرند»

۲ رویداد·۵ گروه

علی مسیو

?–۱۹۱۰

بنیان‌گذار و رئیس مرکز غیبی تبریز

۵ رویداد·۲ گروه

میرزا جهانگیرخان شیرازی

میرزا جهانگیرخان شیرازی

۱۸۷۵–۱۹۰۸

بنیان‌گذار و مدیر صور اسرافیل؛ پس از کودتای ۱۲۸۷ کشته شد

۳ رویداد·۴ گروه

مظفرالدین‌شاه قاجار

۱۸۵۳–۱۹۰۷

شاهی که فرمان مشروطیت را صادر کرد

۷ رویداد

ناصرالملک

ناصرالملک

۱۸۵۶–۱۹۲۷

نایب‌السلطنهٔ آکسفورد‌دیده که در دی ۱۲۹۰ با کودتا مجلس دوم را تعطیل کرد

۵ رویداد·۲ گروه

رحیم‌خان چلبیانلو

رحیم‌خان چلبیانلو

سرکردهٔ ایل قره‌داغ که در برابر تبریز برای شاه جنگید

۵ رویداد·۲ گروه

صنیع‌الدوله

صنیع‌الدوله

?–۱۹۱۱

نخستین رئیس مجلس؛ در ۱۲۹۰ ترور شد

۵ رویداد·۲ گروه

شیخ احمد مجدالاسلام کرمانی

شیخ احمد مجدالاسلام کرمانی

۱۸۷۲–۱۹۲۲

روزنامه‌نگار ازلی و وقایع‌نگار انقلاب

۲ رویداد·۵ گروه

سلیمان اسکندری

۱۸۷۵–۱۹۴۳

هم‌بنیان‌گذار و رهبر پارلمانی حزب دموکرات

۲ رویداد·۵ گروه

تیگران ترهاکوبیان

تیگران ترهاکوبیان

روزنامه‌نگار سوسیال‌دموکرات ارمنی ایران نو که با ترور فردی مخالفت کرد

۲ رویداد·۵ گروه

میرزا حسن مجتهد

میرزا حسن مجتهد

روحانی محافظه‌کار که انجمن تبریز در فروردین ۱۲۸۶ او را از شهر بیرون کرد

۴ رویداد·۲ گروه

میرزا ملکم‌خان

۱۸۳۳–۱۹۰۸

بنیان‌گذار قانون و فراموش‌خانه؛ نافذترین مبلغ حاکمیت قانون پیش از انقلاب

۲ رویداد·۴ گروه

محمدامین رسول‌زاده

۱۸۸۴–۱۹۵۵

سردبیر ایران نو، ارگان حزب دموکرات

۲ رویداد·۴ گروه

محمدرضا مساوات

محمدرضا مساوات

از بنیان‌گذاران کمیتهٔ انقلاب و مدیر روزنامهٔ رادیکال مساوات

۳ رویداد·۳ گروه

مخبرالسلطنه

۱۸۶۴–۱۹۵۵

حاکم آذربایجان پس از محاصره و خاطره‌نویس این دوره

۵ رویداد·۱ گروه

ناصرالدین‌شاه قاجار

۱۸۳۱–۱۸۹۶

پادشاه قاجار که سلطنت طولانی، اعطای امتیازها و ترورش زمینه‌ساز انقلاب شد

۶ رویداد

صدیقه دولت‌آبادی

۱۸۸۲–۱۹۶۱

فمینیست، آموزگار و روزنامه‌نگار بابی ازلی

۱ رویداد·۵ گروه

سپهدار اعظم

سپهدار اعظم

?–۱۹۲۶

مالک بزرگ مازندران که به مشروطه‌خواهان پیوست و ستون گیلان را به فتح تهران رهبری کرد

۵ رویداد·۱ گروه

عبدالحسین وحیدالملک شیبانی

عبدالحسین وحیدالملک شیبانی

نمایندهٔ دموکرات تهران

۱ رویداد·۴ گروه

عین‌الدوله

۱۸۴۵–۱۹۲۷

صدراعظمی که سرکوبش انقلاب را شتاب بخشید و بعدها فرماندهی محاصرهٔ تبریز را بر عهده گرفت

۴ رویداد·۱ گروه

امین‌الضرب (پسر)

امین‌الضرب (پسر)

۱۸۷۲–۱۹۳۳

تاجر و نمایندهٔ مجلس اول، مروج بانک ملی

۱ رویداد·۴ گروه

احتشام‌السلطنه

اشراف‌زادهٔ اصلاح‌طلب که در پربارترین دورهٔ مجلس اول ریاست آن را داشت

۲ رویداد·۳ گروه

محمد شبستری (ابوالضیاء)

محمد شبستری (ابوالضیاء)

رادیکال تبریزی که مجاهد، ارگان مجاهدین تبریز، را منتشر کرد

۱ رویداد·۴ گروه

رحیم شیشه‌بر

رحیم شیشه‌بر

پیشه‌ور عضو انجمن رشت که به روستاییان نوشت دیگر به پرداخت اجارهٔ عقب‌افتاده مکلف نیستند؛ از بنیان‌گذاران انجمن عباسی

۱ رویداد·۴ گروه

سردار اسعد بختیاری

?–۱۹۱۷

خان بختیاری که ستون اصفهان را در فتح تهران رهبری کرد

۴ رویداد·۱ گروه

سردار محیی

سردار محیی

فرماندهٔ انقلابی گیلان در لشکرکشی به تهران

۳ رویداد·۲ گروه

سید جمال شهرآشوب

سید جمال شهرآشوب

واعظ رادیکال انجمن عباسی در گیلان

۲ رویداد·۳ گروه

ثقةالاسلام تبریزی

?–۱۹۱۲

روحانی معتدل مشروطه‌خواه تبریز که روس‌ها او را در عاشورای ۱۲۹۰ به دار آویختند

۳ رویداد·۲ گروه

تریا (ولاس مگلادزه)

تریا (ولاس مگلادزه)

منشویک گرجی که در گیلان جنگید و دربارهٔ انقلاب ایران نوشت

۲ رویداد·۳ گروه

وکیل‌الرعایا

وکیل‌الرعایا

نمایندهٔ رادیکال دموکرات که در مرداد ۱۲۹۰ حق رأی زنان را پیشنهاد کرد

۲ رویداد·۳ گروه

عباس‌آقا

عباس‌آقا

?–۱۹۰۷

فدایی صراف که در ۱۲۸۶ امین‌السلطان صدراعظم را ترور کرد

۱ رویداد·۳ گروه

امین‌الدوله

امین‌الدوله

۱۸۴۴–۱۹۰۴

صدراعظم اصلاح‌طلب که از مدارس نوین پشتیبانی کرد و بر سر مسئلهٔ گمرک برکنار شد

۲ رویداد·۲ گروه

ارباب جمشید

بانکدار و تاجر زردشتی، نمایندهٔ مجلس اول و تأمین‌کنندهٔ مالی مشروطه‌خواهان

۱ رویداد·۳ گروه

دکتر لقمان نهورای

دکتر لقمان نهورای

نمایندهٔ دموکرات جامعهٔ یهودی

۱ رویداد·۳ گروه

حسینقلی نواب

نمایندهٔ آزادی‌خواه و عضو کمیتهٔ انقلابی ملی سری، با نقشی برجسته‌تر در مجلس دوم

۱ رویداد·۳ گروه

ابراهیم حکیم‌الملک

نمایندهٔ دموکرات آذربایجان در مجلس دوم

۴ گروه

کارل کائوتسکی

۱۸۵۴–۱۹۳۸

German social democratic theorist who wrote on the Iranian revolution

۱ رویداد·۳ گروه

صمصام‌السلطنه بختیاری

?–۱۹۳۰

خان بختیاری و رئیس‌الوزرا در بحران ۱۲۹۰

۳ رویداد·۱ گروه

سید جمال‌الدین اسدآبادی (افغانی)

۱۸۳۸–۱۸۹۷

مبلغ اتحاد اسلام و ضدامپریالیست که شبکه‌هایش به جنبش تنباکو راه برد

۲ رویداد·۲ گروه

سر ادوارد گری

۱۸۶۲–۱۹۳۳

معمار قرارداد روس و انگلیس و همراهی بریتانیا با فشار روسیه بر ایران

۴ رویداد

استپان زوریان

رهبر داشناک، هماهنگ‌کنندهٔ مشارکت ارمنیان در انقلاب ایران

۲ رویداد·۲ گروه

ورام پیلوسیان

ورام پیلوسیان

سوسیال‌دموکرات ارمنی فعال در انقلاب ایران

۲ رویداد·۲ گروه

یحیی اسکندری

یحیی اسکندری

شاهزادهٔ قاجار و نمایندهٔ دموکرات

۱ رویداد·۳ گروه

علاءالدوله

علاءالدوله

حاکمی که چوب‌زدن تجار قند در آذر ۱۲۸۴ به دستور او جرقهٔ انقلاب شد

۲ رویداد·۱ گروه

علی‌اکبر طاهرزاده صابر

۱۸۶۲–۱۹۱۱

شاعر بزرگ طنزپرداز ملانصرالدین

۲ رویداد·۱ گروه

ابوالحسین شیخ‌الرئیس قاجار

ابوالحسین شیخ‌الرئیس قاجار

شاهزادهٔ قاجار، واعظ و پان‌اسلامیست با گرایش بهائی

۳ گروه

احمد قزوینی

احمد قزوینی

نمایندهٔ دموکرات آذربایجان

۳ گروه

احسن‌الدوله

احسن‌الدوله

مالک ناحیهٔ خزر که انجمن‌های دهقانی در برابرش ایستادند

۲ رویداد·۱ گروه

امین‌الضرب (پدر)

?–۱۸۹۸

ضراب‌خانه‌دار و بزرگ‌ترین تاجر–سرمایه‌دار اواخر دورهٔ قاجار

۱ رویداد·۲ گروه

آقا نجفی

روحانی مسلط اصفهان

۱ رویداد·۲ گروه

آرشاویر چلنگریان

آرشاویر چلنگریان

سوسیال‌دموکرات ارمنی فعال در ایران

۱ رویداد·۲ گروه

درةالمعالی

درةالمعالی

نویسنده و آموزگار مدافع حقوق زنان

۱ رویداد·۲ گروه

فرمانفرما

فرمانفرما

۱۸۵۷–۱۹۳۹

رجل بزرگ قاجار که در سراسر این دوره وزارت و حکومت داشت

۲ رویداد·۱ گروه

حاج میرزا کریم

حاج میرزا کریم

امام‌جمعه‌ای که در مهر ۱۲۸۵ با رأی مردم از تبریز اخراج شد

۲ رویداد·۱ گروه

حسنعلی خان

حسنعلی خان

نمایندهٔ اعتدالی سپس دموکرات تهران

۳ گروه

هوارد باسکرویل

۱۸۸۵–۱۹۰۹

آموزگار امریکایی در تبریز که در نبرد به سود مشروطه‌خواهان کشته شد

۲ رویداد·۱ گروه

هما محمودی

هما محمودی

نویسنده، شاعر و هنرمند؛ از صداهای پیشروی فمینیست و از سازمان‌دهندگان تظاهرات زنان در آذر ۱۲۹۰

۱ رویداد·۲ گروه

حسین عدالت

حسین عدالت

ناشر نشریهٔ عدالت در تبریز؛ روحانیان متشرع به سبب دفاعش از حقوق زنان او را از شهر بیرون کردند

۳ گروه

حسین تهرانی سقط‌فروش

حسین تهرانی سقط‌فروش

نمایندهٔ بقالان، قند و چای‌فروشان در مجلس اول

۱ رویداد·۲ گروه

ژان ژورس

۱۸۵۹–۱۹۱۴

رهبر سوسیالیست فرانسه که تقسیم ایران را محکوم کرد

۳ گروه

کریم‌خان رشتی

کریم‌خان رشتی

مدیر سیاسی کمیتهٔ ستار رشت؛ داوطلب و مهمات از باکو برای قیام گیلان فراهم کرد

۲ رویداد·۱ گروه

میرهاشم دوه‌چی

میرهاشم دوه‌چی

?–۱۹۰۹

رهبر انجمن اسلامیهٔ ضدمشروطه در تبریز؛ در ۱۲۸۸ اعدام شد

۲ رویداد·۱ گروه

میرزا ابراهیم خیاط‌باشی

میرزا ابراهیم خیاط‌باشی

نمایندهٔ خیاطان، عباودوزان، لباس‌دوزان، گلدوزان در مجلس اول

۱ رویداد·۲ گروه

معاضدالسلطنه

معاضدالسلطنه

نمایندهٔ رادیکال مجلس اول که نیروی داوطلب مجاهدین را برای دفاع از مجلس تشکیل داد

۳ گروه

محمدعلی تربیت

محمدعلی تربیت

۱۸۷۷–۱۹۴۰

هم‌بنیان‌گذار کتابخانه، کتاب‌فروشی و نشریهٔ تربیت در تبریز، همراه تقی‌زاده

۱ رویداد·۲ گروه

محمدحسین کازرونی

محمدحسین کازرونی

تاجر اصفهانی و سازمان‌دهندهٔ مشروطه

۱ رویداد·۲ گروه

ممتازالدوله

ممتازالدوله

نماینده و رئیس مجلس دوم

۳ گروه

نریمان نریمانوف

۱۸۷۰–۱۹۲۵

رهبر فرقهٔ همت که از باکو از انقلاب ایران پشتیبانی کرد

۳ گروه

پانوف

پانوف

سوسیال‌دموکرات بلغاری و خبرنگار رچ که دست‌داشتن روسیه در کودتای ۱۲۸۷ را برملا کرد

۱ رویداد·۲ گروه

محمدهاشم افسر

نمایندهٔ اعتدالی سپس دموکرات سبزوار

۳ گروه

قرةالعین (طاهره)

قرةالعین (طاهره)

۱۸۱۷–۱۸۵۲

شاعر و متکلم بابی که در ملأعام حجاب برداشت؛ چهرهٔ بنیادین در حافظهٔ فمینیسم ایرانی

۱ رویداد·۲ گروه

رافائل مووسسیان

رافائل مووسسیان

سازمان‌دهندهٔ انقلابی ارمنی در ایران

۳ گروه

صفیه یزدی

صفیه یزدی

بنیان‌گذار مدرسهٔ دخترانهٔ عفتیه در تهران؛ همسر یک روحانی، که مدرسه را در پناه می‌داشت

۳ گروه

سدراک بونواریان

سدراک بونواریان

رهبر ۱۳۵ گرجی که کمیتهٔ تفلیس حزب سوسیال‌دموکرات روسیه به تبریز فرستاد؛ عضو کمیتهٔ مرکزی انقلابی

۱ رویداد·۲ گروه

شیخ محمد خیابانی

۱۸۸۰–۱۹۲۰

روحانی جوان تبریز و دموکرات، بعدها رهبر قیام آزادیستان در ۱۲۹۹

۱ رویداد·۲ گروه

شیخ سلیم

شیخ سلیم

روحانی رادیکال با تبار دهقانی در انجمن تبریز؛ به مجلس برگزیده شد اما در تبریز ماند تا از دهقانان آذربایجان دفاع کند

۲ رویداد·۱ گروه

سر جورج بارکلی

سر جورج بارکلی

فرستادهٔ بریتانیا در سراسر مشروطهٔ دوم و بحران ۱۲۹۰

۳ رویداد

سلیمان میکده

سلیمان میکده

عضو کمیتهٔ انقلاب و فعال نهضت مشروطه

۳ گروه

باب

۱۸۱۹–۱۸۵۰

بنیان‌گذار بابیه، جنبش مهدوی که ازلیان و بهائیان از آن برخاستند

۱ رویداد·۲ گروه

لنین

۱۸۷۰–۱۹۲۴

۳ گروه

وثوق‌الدوله

۱۸۶۸–۱۹۵۱

وزیر و بعدها رئیس‌الوزرا، معمار سازش با بریتانیا

۲ رویداد·۱ گروه

دبلیو. ای. مور

دبلیو. ای. مور

خبرنگار بریتانیایی که کمیتهٔ ایران او را به تبریز فرستاد و فرمانده گروهی از جنگاوران شد

۱ رویداد·۲ گروه

عباسقلی خان آدمیت

عباسقلی خان آدمیت

پیرو ملکم‌خان و بنیان‌گذار انجمن آدمیت

۱ رویداد·۱ گروه

عباسقلی نانوا

عباسقلی نانوا

نمایندهٔ نانوایان، علاف‌ها در مجلس اول

۲ گروه

عبدالوهاب کلاه‌دوز

عبدالوهاب کلاه‌دوز

نمایندهٔ کلاه‌دوزان، پوستین‌دوزان در مجلس اول

۲ گروه

علی‌اکبر طباخ

علی‌اکبر طباخ

نمایندهٔ چلوپزان، طباخان، آبگوشت‌پزان در مجلس اول

۲ گروه

علی‌اکبر وکیلی

علی‌اکبر وکیلی

سردبیر بی‌پروای انجمن، ارگان انجمن تبریز؛ در تیر ۱۲۸۶ برکنار شد

۲ گروه

علی دواافروش

علی دواافروش

داروفروش تبریزی و از بنیان‌گذاران مرکز غیبی

۱ رویداد·۱ گروه

علی‌محمد تربیت

علی‌محمد تربیت

?–۱۹۱۰

فعال حزب دموکرات که در مرداد ۱۲۸۹ در تهران ترور شد

۱ رویداد·۱ گروه

عزیزالله سیمانی

عزیزالله سیمانی

برگزیدهٔ جامعهٔ یهودی برای نمایندگی در مجلس اول که به کناره‌گیری واداشته شد

۱ رویداد·۱ گروه

عضدالملک

?–۱۹۱۰

ریش‌سفید ایل قاجار، نخستین نایب‌السلطنهٔ احمدشاه

۱ رویداد·۱ گروه

ابوالقاسم افصح‌المتکلمین

ابوالقاسم افصح‌المتکلمین

واعظ انجمن عباسی در گیلان

۲ گروه

افندیف

افندیف

نویسندهٔ همتی در روزنامهٔ ارشاد باکو

۲ گروه

افضل وزیری

افضل وزیری

نویسندهٔ فمینیست، دختر بی‌بی خانم استرآبادی

۱ رویداد·۱ گروه

امیربهادر جنگ

امیربهادر جنگ

رئیس گارد ویژهٔ شاه و ستون دربار ضدمشروطه

۱ رویداد·۱ گروه

امیرکبیر

۱۸۰۷–۱۸۵۲

صدراعظم اصلاح‌طلب ناصرالدین‌شاه، بنیان‌گذار دارالفنون؛ در ۱۲۳۰ کشته شد

۱ رویداد·۱ گروه

آنی استاکینگ بویس

معلم میسیونر امریکایی که دربارهٔ تحصیل زنان ایران نوشت

۲ گروه

آقا محمد وکیل‌التجار

آقا محمد وکیل‌التجار

نمایندهٔ تجار در مجلس اول که در تحصیل در باکو با اندیشه‌های سوسیال‌دموکرات آشنا شد

۲ گروه

آقا شیخ محمود

آقا شیخ محمود

روحانی قم و نمایندهٔ مجلس، هم‌رأی با میرعماد دربارهٔ مالیات‌های اضافی

۱ رویداد·۱ گروه

ارشدالدوله

ارشدالدوله

?–۱۹۱۱

فرماندهٔ مستبدان در کوشش محمدعلی‌شاه برای بازپس‌گیری تخت در ۱۲۹۰؛ شکست خورد و اعدام شد

۱ رویداد·۱ گروه

بی‌بی خانم استرآبادی

۱۸۵۸–۱۹۲۱

نویسندهٔ معایب‌الرجال و بنیان‌گذار یکی از نخستین مدارس دخترانه

۱ رویداد·۱ گروه

کاپیتان لیونل جیمز

کاپیتان لیونل جیمز

خبرنگار تایمز و افسر اطلاعاتی که از تبریزِ محاصره‌شده گزارش‌های همدلانه فرستاد

۱ رویداد·۱ گروه

چارلز مارلینگ

کاردار بریتانیا

۲ رویداد

سرهنگ ولادیمیر لیاخوف

سرهنگ ولادیمیر لیاخوف

افسر روس که در تیر ۱۲۸۷ مجلس را به توپ بست و حاکم نظامی تهران شد

۱ رویداد·۱ گروه

داوود علی‌آبادی

داوود علی‌آبادی

نمایندهٔ دموکرات تهران

۲ گروه

ادوارد براون

۱۸۶۲–۱۹۲۶

شرق‌شناس کمبریج، مدافع مشروطه‌خواهان ایران در بریتانیا و مورخ انقلاب

۱ رویداد·۱ گروه

اِولین گرنت داف

اِولین گرنت داف

دبیر سفارت بریتانیا (۱۲۸۵)

۲ رویداد

تالبوت

تالبوت

Holder of the 1890 tobacco monopoly that provoked the Tobacco Protest

۲ رویداد

گئورگی پلخانف

۱۸۵۶–۱۹۱۸

۱ رویداد·۱ گروه

غلامحسین شاهرودی

غلامحسین شاهرودی

نمایندهٔ دموکرات شاهرود

۲ گروه

گریگور یقیکیان

گریگور یقیکیان

نویسنده و وقایع‌نگار سوسیالیست ارمنی در ایران

۲ گروه

لینچ

بازرگان و نمایندهٔ مجلس بریتانیا، هم‌بنیان‌گذار کمیتهٔ ایران

۱ رویداد·۱ گروه

حاج ملا محمد خمامی

حاج ملا محمد خمامی

روحانی ضدمشروطهٔ گیلان

۱ رویداد·۱ گروه

هارتون قلستیان

هارتون قلستیان

سوسیال‌دموکرات ارمنی در هیئت رئیسهٔ انجمن رشت — تنها ارمنی شناخته‌شده در رهبری یک انجمن ایالتی

۲ گروه

حسنعلی علاقه‌بند

حسنعلی علاقه‌بند

نمایندهٔ یراق‌فروشان، زردوزان، قیطان‌بافان و قیطان‌دوزان در مجلس اول

۲ گروه

حسن پنجه‌علی معمار

حسن پنجه‌علی معمار

نمایندهٔ مقنیان، معماران، آجرپزان، خشت‌مالان، سفالگران و کوزه‌گران در مجلس اول

۲ گروه

حسینعلی محروزاده

حسینعلی محروزاده

نمایندهٔ حصیربافان، چوب‌فروشان در مجلس اول

۲ گروه

حسین اردبیلی

نمایندهٔ دموکرات خراسان

۲ گروه

حسین بروجردی

حسین بروجردی

نمایندهٔ آهنگران، نعل‌بندان، میخ‌سازان، نرده‌سازان در مجلس اول

۲ گروه

حسین کزازی

حسین کزازی

نمایندهٔ دموکرات کرمانشاه

۲ گروه

ابراهیم شیرازی

ابراهیم شیرازی

نمایندهٔ دموکرات فارس

۲ گروه

اسماعیل امیرخیزی

مشروطه‌خواه تبریزی و وقایع‌نگار نبرد ستارخان

۱ رویداد·۱ گروه

اسماعیل نوبری

اسماعیل نوبری

نمایندهٔ دموکرات آذربایجان

۲ گروه

جلیل اردبیلی

جلیل اردبیلی

نمایندهٔ دموکرات آذربایجان

۲ گروه

جلیل محمدقلی‌زاده

۱۸۶۶–۱۹۳۲

بنیان‌گذار و مدیر ملانصرالدین، هفته‌نامهٔ طنزی که زبان تصویری انقلاب را ساخت

۱ رویداد·۱ گروه

کربلایی غلامرضا یخدان‌ساز

کربلایی غلامرضا یخدان‌ساز

نمایندهٔ یخدان‌سازان، زین‌سازان، ترکش‌دوزان، چادردوزان در مجلس اول

۲ گروه

عزیزبکوف

عزیزبکوف

سوسیال‌دموکرات باکو، پشتیبان نهضت ایران

۲ گروه

مهدی نجم‌آبادی

مهدی نجم‌آبادی

نمایندهٔ دموکرات

۲ گروه

مهدی سقط‌فروش

مهدی سقط‌فروش

نمایندهٔ قند و چای‌فروشان در مجلس اول

۲ گروه

محمود خوانساری کتاب‌فروش

محمود خوانساری کتاب‌فروش

نمایندهٔ کاغذفروشان، کتاب‌فروشان، چاپچیان در مجلس اول

۲ گروه

ماه‌رخ گوهرشناس

ماه‌رخ گوهرشناس

نویسندهٔ حقوق زنان در مشروطهٔ دوم

۲ گروه

مری پارک جردن

مری پارک جردن

آموزگار میسیونر امریکایی در تهران

۲ گروه

مشهدی محمدباقر بقال

مشهدی محمدباقر بقال

نمایندهٔ بقالان، غله و حبوبات‌فروشان، خشکبارفروشان، میوه‌فروشان، علاف‌ها، برنج‌فروشان در مجلس اول

۲ گروه

میخائیل پاولوویچ

میخائیل پاولوویچ

تحلیل‌گر مارکسیست روس دربارهٔ انقلاب ایران

۲ گروه

میر عبدالمطلب امین‌التجار

میر عبدالمطلب امین‌التجار

نمایندهٔ قصابان، دباغان، مرغ‌فروشان، بره‌فروشان در مجلس اول

۲ گروه

میرعماد

میرعماد

روحانی تنکابن و نمایندهٔ مجلس که پیشنهاد کرد مالیات‌های اضافی کدخدایان و مباشران ممنوع شود

۱ رویداد·۱ گروه

میرزا آقاخان کرمانی

۱۸۵۴–۱۸۹۶

اندیشمند رادیکال ازلی که در ۱۲۷۵ در تبریز اعدام شد

۱ رویداد·۱ گروه

میرزا حسن

میرزا حسن

نمایندهٔ کفاشان، پینه‌دوزان (نمایندهٔ علی‌البدل) در مجلس اول

۲ گروه

میرزا حسن آشتیانی

میرزا حسن آشتیانی

?–۱۹۰۱

روحانی‌ای که تحریم تنباکو را در ۱۲۷۰ در تهران به اجرا گذاشت

۲ رویداد

میرزا حسن شیرازی

?–۱۸۹۵

مرجعی که فتوای تحریم تنباکوی او در ۱۲۷۰ لغو امتیاز رژی را تحمیل کرد

۲ رویداد

میرزا حسینعلی سیگاری

میرزا حسینعلی سیگاری

نمایندهٔ سیگارفروشان در مجلس اول

۲ گروه

میرزا حسین واعظ

واعظ مردمی انجمن تبریز، با تبار دهقانی، که به قفقاز سفر کرده بود

۱ رویداد·۱ گروه

میرزا کوچک خان

۱۸۸۰–۱۹۲۱

عضو جوان رهبری انجمن عباسی؛ بعدها رهبر نهضت جنگل

۲ گروه

میرزا رضا کرمانی

?–۱۸۹۶

پیرو سید جمال‌الدین که در ۱۲۷۵ ناصرالدین‌شاه را ترور کرد

۱ رویداد·۱ گروه

محمدباقر شمع

محمدباقر شمع

نمایندهٔ صابون‌پزان، روغن‌فروشان در مجلس اول

۲ گروه

محمدابراهیم وارث

محمدابراهیم وارث

نمایندهٔ کرباس‌فروشان، ابریشم‌فروشان، دوره‌گردان در مجلس اول

۲ گروه

محمدجعفر صدرالعلما

محمدجعفر صدرالعلما

داماد بهبهانی که جلسهٔ اصلاح عدلیه در اسفند ۱۲۸۶ را برهم زد

۱ رویداد·۱ گروه

محمد نجات

محمد نجات

نمایندهٔ دموکرات آذربایجان

۲ گروه

محمدصادق علیزاده

محمدصادق علیزاده

نمایندهٔ دموکرات آذربایجان (قفقاز)

۲ گروه

محمدصادق حضرت

محمدصادق حضرت

نمایندهٔ دموکرات تهران

۲ گروه

محمدتقی بنکدار

محمدتقی بنکدار

نمایندهٔ کرباس‌فروشان در مجلس اول

۲ گروه

محمدتقی هراتی

محمدتقی هراتی

نمایندهٔ مسگران، تفنگ‌سازان، کالسکه‌سازان، شمشیرسازان در مجلس اول

۲ گروه

محمدتقی طباطبایی

محمدتقی طباطبایی

در مرداد ۱۲۸۷ به انجمن بازسازمان‌یافتهٔ تبریز برگزیده شد

۱ رویداد·۱ گروه

محمدتقی تاجر ده‌بنده

محمدتقی تاجر ده‌بنده

نمایندهٔ جوراب‌فروشان، گیوه‌فروشان در مجلس اول

۲ گروه

محترم اسکندری

محترم اسکندری

۱۸۹۵–۱۹۲۴

سازمان‌دهندهٔ فمینیست از تبار قاجار، بنیان‌گذار جمعیت نسوان وطن‌خواه

۲ گروه

ملا حسن وارث

ملا حسن وارث

نمایندهٔ دلالان در مجلس اول

۲ گروه

ملا محمدکاظم خراسانی

۱۸۳۹–۱۹۱۱

مجتهد بزرگ نجف که فتاوایش مشروطه را از پشتوانهٔ دینی قاطع برخوردار کرد

۱ رویداد·۱ گروه

مشیرالدوله

مشیرالدوله

صدراعظم هنگام گشایش مجلس اول

۲ رویداد

مشیرالملک (حسن پیرنیا)

مشیرالملک (حسن پیرنیا)

دولتمرد و حقوق‌دان، پسر مشیرالدوله

۲ رویداد

مصطفی سمسار

مصطفی سمسار

نمایندهٔ سمساران، لحاف‌دوزان در مجلس اول

۲ گروه

ناظم‌الاسلام کرمانی

ناظم‌الاسلام کرمانی

?–۱۹۱۹

وقایع‌نگاری که تاریخ بیداری ایرانیان او از منابع بنیادین است

۲ گروه

نیکلای دوم

۱۸۶۸–۱۹۱۸

تزار روسیه

۲ رویداد

میرزا ابوالقاسم میرزا

میرزا ابوالقاسم میرزا

نمایندهٔ دموکرات کرمانشاه

۲ گروه

رسول صداقیانی

رسول صداقیانی

تاجر تبریزی و از بنیان‌گذاران مرکز غیبی

۱ رویداد·۱ گروه

صادق منتصرالسلطان

صادق منتصرالسلطان

نمایندهٔ دموکرات آذربایجان

۲ گروه

سردار منصور گیلان

سردار منصور گیلان

فرماندهٔ گیلان

۱ رویداد·۱ گروه

سید عبدالحمید

سید عبدالحمید

?–۱۹۰۶

طلبه‌ای که در ۲۵ تیر ۱۲۸۵ کشته شد؛ نخستین شهید انقلاب که پیراهن خونینش را در تهران گرداندند

۱ رویداد·۱ گروه

سید علی شوشتری

سید علی شوشتری

روحانی‌ای که همراه نوری فتوا داد مدارس نوین دخترانه خلاف اسلام است

۱ رویداد·۱ گروه

سید احمد زرگرباشی

سید احمد زرگرباشی

نمایندهٔ زرگران، آهنگران، حلبی‌سازان در مجلس اول

۲ گروه

سید آقا تیرفروش

سید آقا تیرفروش

نمایندهٔ چوب‌فروشان، نجاران، صندلی‌سازان، خراطان، حصیربافان در مجلس اول

۲ گروه

سید حسن کاشانی

سید حسن کاشانی

مدیر حبل‌المتین تهران از اردیبهشت ۱۲۸۶

۱ رویداد·۱ گروه

سید محمدکاظم یزدی

?–۱۹۱۹

مجتهد برجستهٔ نجف که از پشتیبانی مشروطه خودداری کرد

۲ گروه

سید محمد ساعت‌ساز

سید محمد ساعت‌ساز

نمایندهٔ ساعت‌سازان در مجلس اول

۲ گروه

سید مرتضی تنگستانی

سید مرتضی تنگستانی

سرکردهٔ ایلی که مشروطه‌خواهان را در گرفتن بوشهر یاری کرد و عواید گمرک بندر را از دست بریتانیا گرفت

۱ رویداد·۱ گروه

سرگو اورجونیکیدزه

سرگو اورجونیکیدزه

۱۸۸۶–۱۹۳۷

بلشویکی که در دوران انقلاب در ایران فعالیت کرد

۱ رویداد·۱ گروه

شیخ عبدالله مازندرانی

?–۱۹۱۲

مجتهد نجف، هم‌امضای فتاوای هوادار مشروطه

۱ رویداد·۱ گروه

شیخ احمد احسایی

۱۷۵۳–۱۸۲۶

بنیان‌گذار مکتب شیخیه که بابیه از آن برآمد

۲ گروه

شیخ هادی نجم‌آبادی

?–۱۹۰۲

روحانی آزاداندیش تهران، استاد نسلی از اصلاح‌طلبان

۲ گروه

شیخ حسینعلی اروسی‌دوز

شیخ حسینعلی اروسی‌دوز

نمایندهٔ کفاشان، پینه‌دوزان در مجلس اول

۲ گروه

شیخ ابراهیم بلورفروش

شیخ ابراهیم بلورفروش

نمایندهٔ بلورفروشان، شیشه‌بران در مجلس اول

۲ گروه

شیخ ابراهیم زنجانی

روحانی و نمایندهٔ مجلس که دادستانی محاکمهٔ شیخ فضل‌الله نوری را بر عهده داشت

۱ رویداد·۱ گروه

شیخ رضا دهخوارقانی

شیخ رضا دهخوارقانی

نمایندهٔ دموکرات آذربایجان

۲ گروه

شمس‌الملوک جواهرکلام

شمس‌الملوک جواهرکلام

نویسندهٔ زن دورهٔ مشروطه

۲ گروه

شجاع‌الدوله

شجاع‌الدوله

خان مستبد مراغه که از سوی روس‌ها بر تبریز حکم راند و اعدام‌های ۱۲۹۰–۹۱ را رهبری کرد

۱ رویداد·۱ گروه

شکرالله خان معتمد خاقان

شکرالله خان معتمد خاقان

?–۱۹۱۰

حاکم آزادی‌خواه مشروطه‌خواه که در ترورهای ۱۲۸۹–۹۰ کشته شد

۱ رویداد·۱ گروه

استپان مارتینوویچ لیانازوف

استپان مارتینوویچ لیانازوف

صاحب امتیاز شیلات خزر، هدف اعتصاب صیادان انزلی

۱ رویداد·۱ گروه

تاج‌السلطنه

۱۸۸۳–۱۹۳۶

شاهزاده‌خانم قاجار، خاطره‌نویس و مدافع حقوق زنان

۲ گروه

طایره (عصمت تهرانی)

طایره (عصمت تهرانی)

ستون‌نویس حقوق زنان در ایران نو از آبان ۱۲۸۸

۱ رویداد·۱ گروه

طوبی آزموده

طوبی آزموده

بنیان‌گذار مدرسهٔ دخترانهٔ ناموس در تهران (۱۲۸۶)

۲ گروه

ولی‌الله خان نصر

ولی‌الله خان نصر

نمایندهٔ اطبا در مجلس اول

۲ گروه

یعقوب صدرالعلما

یعقوب صدرالعلما

نمایندهٔ دموکرات خراسان

۲ گروه

یارمحمد کرمانشاهی

یارمحمد کرمانشاهی

فرماندهٔ مجاهد مقاومت تبریز و لشکرکشی به تهران

۱ رویداد·۱ گروه

یوسف خزدوز

یوسف خزدوز

?–۱۹۰۷

از بنیان‌گذاران مرکز غیبی که به دست مجاهدان همان مرکز ترور شد

۱ رویداد·۱ گروه

ضرغام‌السلطنه

سردار بختیاری اصفهان که همراه ستارخان، باقرخان و سردار محیی در برابر دموکرات‌ها ایستاد

۱ رویداد·۱ گروه

ضیاءالملک

ضیاءالملک

نمایندهٔ دموکرات سمنان

۲ گروه

ظل‌السلطان

۱۸۵۰–۱۹۱۸

شاهزادهٔ نیرومند قاجار و حاکم، برادر بزرگ‌تر مظفرالدین‌شاه

۱ رویداد·۱ گروه

عبدالبهاء

۱۸۴۴–۱۹۲۱

رهبر آیین بهائی در دوران انقلاب؛ جامعه را رسماً بی‌طرف نگه داشت

۱ گروه

عبدالحسین شهشهانی

عبدالحسین شهشهانی

نمایندهٔ خراسان که اعتراض کرد اصلاحات مالیاتی دو میلیون تومان بر درآمد افزوده اما سودی به دهقانان نرسانده است

۱ گروه

عبدالرحیم خلخالی

عبدالرحیم خلخالی

هم‌سردبیر روزنامهٔ رادیکال مساوات

۱ گروه

علی‌اکبر بروجردی

علی‌اکبر بروجردی

روحانی متشرعی که جانب عین‌الدوله را گرفت و به علمای نجف نوشت که عدالتخانه محاکم خود علما را تعطیل خواهد کرد

۱ گروه

علی‌اکبر سراج

علی‌اکبر سراج

سراج تبریزی از بنیان‌گذاران مرکز غیبی

۱ گروه

علی‌نقی گنجه‌ای

تاجر تبریزی از بنیان‌گذاران مرکز غیبی

۱ گروه

علی اروسی‌دوز

علی اروسی‌دوز

پیشه‌ور رشتی که حاکم گیلان او را از بنیان‌گذاران انجمن عباسی نام برد

۱ گروه

ابوالحسن حکاک‌باشی

ابوالحسن حکاک‌باشی

حکاک تبریزی از بنیان‌گذاران مرکز غیبی

۱ گروه

آغا بیگم

آغا بیگم

زن فعال نهضت مشروطه

۱ گروه

احمدبیک آقایف

احمدبیک آقایف

مدیر ارشاد در باکو و مبلغ انقلاب ایران

۱ گروه

احمد بهبهانی

احمد بهبهانی

پسر سید عبدالله بهبهانی و از رهبران حزب اعتدالی در مجلس دوم

۱ گروه

احمد کسروی

۱۸۹۰–۱۹۴۶

شاهد تبریزی انقلاب و نویسندهٔ تاریخ کلاسیک آن

۱ رویداد

احمدشاه قاجار

۱۸۹۸–۱۹۳۰

شاه خردسالی که پس از خلع پدرش بر تخت نشست

۱ رویداد

الکساندر ایزولسکی

۱۸۵۶–۱۹۱۹

وزیر خارجهٔ روسیه

۱ رویداد

امیراعظم

امیراعظم

وزیری که آشکارا با خزانه‌داری شوستر دشمنی می‌کرد

۱ رویداد

آناتولی نراتوف

آناتولی نراتوف

تنظیم‌کنندهٔ اولتیماتوم‌های آبان ۱۲۹۰ به ایران

۱ رویداد

ارباب کیخسرو شاهرخ

ارباب کیخسرو شاهرخ

۱۸۷۵–۱۹۴۰

نماینده و بزرگ جامعهٔ زردشتی

۱ گروه

ارفع‌السلطنهٔ طوالش

ارفع‌السلطنهٔ طوالش

خان طوالش، طرف نبرد طوالش

۱ رویداد

آستوریک یقیکیان

آستوریک یقیکیان

فعال زنان ارمنی در ایران

۱ گروه

بهاءالله

۱۸۱۷–۱۸۹۲

بنیان‌گذار آیین بهائی

۱ گروه

بارون ژولیوس دو رویتر

Concessionaire of the 1872 Reuter Concession and founder of the Imperial Bank of Persia

۱ رویداد

بدروس آندرئاسیان

بدروس آندرئاسیان

مشارکت‌کنندهٔ ارمنی در نهضت مشروطه

۱ گروه

بی‌بی وزیروف

بی‌بی وزیروف

فعال زنان در محیط قفقاز و ایران

۱ گروه

بروس دیکی

بروس دیکی

عضو هیئت مالی امریکایی شوستر

۱ گروه

کاپیتان آنژینیور

کاپیتان آنژینیور

افسر فرانسوی که با انجمن تبریز گفت‌وگو کرد و از ستارخان به نیکی نوشت

۱ رویداد

چارلز گرینوی

Anglo-Persian Oil Company director

۱ رویداد

چارلز مک‌کاسکی

چارلز مک‌کاسکی

عضو هیئت مالی امریکایی شوستر

۱ گروه

کلارا زتکین

۱۸۵۷–۱۹۳۳

۱ گروه

سرهنگ داگلاس

سرهنگ داگلاس

همراه والتر اسمارت در بست ۱۲۸۵ به محوطهٔ سفارت تهران فرستاده شد

۱ رویداد

دیوید فریزر

دیوید فریزر

خبرنگار خصم تایمز که در نشست لندن آبان ۱۲۸۷ مشروطه‌خواهان ایران را زیر فشار گذاشت و بعدها خبرنگار روزنامه در ایران شد

۱ گروه

ژنرال زنارسکی

ژنرال زنارسکی

فرماندهٔ ۲۶۰۰ سرباز روس که از مرز گذشتند و محاصرهٔ تبریز را پایان دادند

۱ رویداد

هادی دولت‌آبادی

هادی دولت‌آبادی

پیشوای معنوی بابیان ازلی در ایران؛ پدر یحیی دولت‌آبادی

۱ گروه

حاجی خان

حاجی خان

یکی از سه سوسیال‌دموکرات باکو که برای تأسیس مرکز غیبی به تبریز فرستاده شدند

۱ گروه

حسن حسام‌الاسلام

حسن حسام‌الاسلام

روحانی دورهٔ مشروطه

۱ گروه

حسن شریف‌زاده

?–۱۹۰۸

سوسیال‌دموکرات مرکز غیبی تبریز که در آغاز محاصره کشته شد

۱ گروه

حسین کسمایی

حسین کسمایی

عضو کمیتهٔ مرکزی کمیتهٔ ستار رشت

۱ گروه

افتخارالسلطنه

افتخارالسلطنه

شاهزاده‌خانم قاجار، دختر ناصرالدین‌شاه و خواهر تاج‌السلطنه؛ عضو انجمن آزادی زنان

۱ گروه

اقبال لشکر

اقبال لشکر

فرمانده در آذربایجان

۱ رویداد

جیمز برایس

جیمز برایس

British statesman sympathetic to the Iranian constitutionalists

۱ گروه

ژوزف مرنارد

ژوزف مرنارد

جانشین بلژیکی نوز در گمرک و بعدها خزانه‌دار کل

۱ گروه

کامران میرزا

کامران میرزا

شاهزادهٔ قاجار، حاکم تهران و وزیر جنگ

۱ گروه

کریم طاهرزاده بهزاد

کریم طاهرزاده بهزاد

مجاهد تبریزی و خاطره‌نویس محاصره

۱ گروه

لاروس

لاروس

رئیس گمرک تبریز

۱ رویداد

سابلین

سابلین

کاردار روسیه در تهران

۱ رویداد

مهدی خان

مهدی خان

تاجر تبریزی که ساختمان‌های نزدیک بازار و در محلهٔ ارمنیان را برای تشکیل انجمن تبریز واگذاشت

۱ رویداد

محمود مشاورالملک

محمود مشاورالملک

نمایندهٔ مجلس اول، تحصیل‌کردهٔ فرانسه در دورهٔ ناصرالدین‌شاه

۱ گروه

ماژور استوکس

ماژور استوکس

افسری که روسیه انتصاب پیشنهادی‌اش به ژاندارمری شوستر را وتو کرد

۱ رویداد

مشهدی اسماعیل

مشهدی اسماعیل

یکی از سه سوسیال‌دموکرات باکو که برای تأسیس مرکز غیبی به تبریز فرستاده شدند

۱ گروه

مشهدی محمدعلی خان

مشهدی محمدعلی خان

یکی از سه سوسیال‌دموکرات باکو که برای تأسیس مرکز غیبی به تبریز فرستاده شدند

۱ گروه

میرزا اسدالله خان

میرزا اسدالله خان

رهبر بابی ازلی اصفهان و منشی کنسولگری روسیه، که رؤیای صادقه را در سن‌پترزبورگ به چاپ رساند

۱ گروه

میرزا حسن رشدیه

۱۸۵۱–۱۹۴۴

بنیان‌گذار نخستین مدارس به سبک نو در ایران

۱ گروه

میرزا حسین تهرانی

میرزا حسین تهرانی

مجتهد نجف و هوادار مشروطه

۱ گروه

میرزا جواد مجتهد

میرزا جواد مجتهد

مجتهد بانفوذ تبریز که مجلس وکلای تجار را به «نادیده‌گرفتن احکام شرع» متهم کرد

۱ رویداد

میرزا جواد ناطق

میرزا جواد ناطق

خطیبی که او را «میرابوی انقلاب ایران» می‌خواندند؛ در سراسر آذربایجان انجمن سازمان داد و در انجمن تبریز زبان دهقانان بود

۱ گروه

میرزا قاسم تبریزی

میرزا قاسم تبریزی

تأمین‌کنندهٔ مالی و هم‌بنیان‌گذار صور اسرافیل

۱ گروه

خانم ملکیان

خانم ملکیان

آموزگار ارمنی که به مدیریت مدرسه و یتیم‌خانهٔ صد دختر، بنیاد انجمن مخدرات وطن، دعوت شد

۱ گروه

همسر یفرم خان

همسر یفرم خان

سازمان‌دهندهٔ ارمنی کارزار زنان علیه وام خارجی

۱ گروه

مؤیدالاسلام

مؤیدالاسلام

مدیر حبل‌المتین پان‌اسلامی کلکته؛ برادر سید حسن کاشانی

۱ گروه

مؤیدالسلطنه

مؤیدالسلطنه

وزیر عدلیه در جلسهٔ ناکام اصلاح عدلیه در اسفند ۱۲۸۶

۱ رویداد

مؤتمن‌الملک (حسین پیرنیا)

مؤتمن‌الملک (حسین پیرنیا)

دولتمرد و بعدها رئیس مجلس

۱ رویداد

محمدعلی اسکندری

محمدعلی اسکندری

از بنیان‌گذاران انجمن آدمیت پیش از انقلاب و مدافع حقوق زنان؛ پدر محترم اسکندری

۱ گروه

محمدباقر ویجویه

محمدباقر ویجویه

خاطره‌نگار نبردهای خیابانی تبریز که خطابه‌های طبقاتی انقلابیون به سربازان دهقانِ اردوی استبداد را ثبت کرد

۱ رویداد

محمدحسین یزدی

محمدحسین یزدی

مجتهد برجسته‌ای که برخلاف نوری از تحصیل زنان پشتیبانی کرد و مدرسهٔ همسرش صفیه را حمایت نمود

۱ گروه

محمداسماعیل تبریزی

محمداسماعیل تبریزی

نمایندهٔ تجار تهران که شکایت کرد دهقانان تبریز مباشران را راه نمی‌دهند و «خود را فدایی می‌خوانند»

۱ گروه

محمد مصدق

۱۸۸۲–۱۹۶۷

عضو جوان حزب اعتدالی در دورهٔ مشروطه، بعدها نخست‌وزیر ایران

۱ گروه

محمدصادق طباطبایی

محمدصادق طباطبایی

روزنامه‌نگار و نماینده، پسر سید محمد طباطبایی

۱ گروه

محتشم‌السلطنه

وزیر و نمایندهٔ دورهٔ مشروطه

۱ رویداد

مخبرالدوله

مخبرالدوله

وزیر تجارت که در برچیدن مجلس وکلای تجار نقش داشت

۱ رویداد

مستشارالدوله

مستشارالدوله

نمایندهٔ آذربایجان و نظریه‌پرداز مشروطه

۱ گروه

نبیل‌الدوله

نبیل‌الدوله

کاردار ایران در واشنگتن که مقدمات مأموریت شوستر را فراهم کرد

۱ رویداد

نیکلای هارتویگ

نیکلای هارتویگ

فرستادهٔ روسیه که از محمدعلی‌شاه در برابر مجلس پشتیبانی کرد

۱ رویداد

نظام‌السلطنه مافی

نظام‌السلطنه مافی

حاکم و وزیر

۱ رویداد

پوکروفسکی

پوکروفسکی

نمایندهٔ سوسیال‌دموکرات دوما که لیاخوف را «سرهنگ قلابی» و «دیپلمات‌نما» خواند

۱ گروه

پریم

پریم

کارگزار بلژیکی گمرک که انجمن تبریز در بهمن ۱۲۸۵ برکناری‌اش را خواست

۱ رویداد

پیوتر استولیپین

۱۸۶۲–۱۹۱۱

بر آن بود که روسیه باید گسترش در آسیا را کنار بگذارد و با بریتانیا کنار آید — همان که به قرارداد ۱۹۰۷ انجامید

۱ رویداد

قوام‌السلطنه

۱۸۷۶–۱۹۵۵

دیوانی که فرمان مشروطیت را به قلم آورد؛ بعدها بارها رئیس‌الوزرا شد

۱ رویداد

رزا لوکزامبورگ

۱۸۷۱–۱۹۱۹

۱ گروه

سعید سلماسی

سازمان‌دهندهٔ سوسیال‌دموکرات تبریز و قفقاز

۱ گروه

صادق طباطبایی (پدر)

صادق طباطبایی (پدر)

مجتهد دربار قاجار و عضو فراموش‌خانهٔ ملکم‌خان؛ پدر سید محمد طباطبایی

۱ گروه

سالارالدوله

برادر محمدعلی‌شاه که در کوشش بازگرداندن سلطنت در ۱۲۹۰ ایلات غرب را بسیج کرد

۱ رویداد

ساموئل مارتین جردن

نام‌آورترین میسیونر امریکایی در ایران؛ همراه همسرش مری پارک جردن از ۱۲۷۷ تا ۱۳۱۹ کالج البرز را اداره کرد

۱ گروه

سردار افخم

?–۱۹۰۹

حاکم مستبد گیلان که هنگام سقوط رشت به دست انقلابیون در بهمن ۱۲۸۷ کشته شد

۱ رویداد

سردار بهادر بختیاری

سردار بهادر بختیاری

فرماندهٔ بختیاری، پسر سردار اسعد

۱ گروه

سردار مفخم گیلان

سردار مفخم گیلان

فرماندهٔ گیلان

۱ رویداد

صولت‌الدوله قشقایی

ایلخان اتحادیهٔ قشقایی در فارس

۱ گروه

سید عبدالرزاق

سید عبدالرزاق

?–۱۹۱۰

فعال حزب دموکرات که همراه علی‌محمد تربیت ترور شد

۱ رویداد

سید عبدالوهاب صلاح

سید عبدالوهاب صلاح

روحانی دورهٔ مشروطه

۱ گروه

سید احمد طباطبایی

سید احمد طباطبایی

از بستگان سید محمد طباطبایی و فعال نهضت

۱ گروه

سید اشرف‌الدین گیلانی

?–۱۹۳۴

مدیر نسیم شمال، پرخواننده‌ترین روزنامهٔ طنز منظوم انقلاب

۱ گروه

سید حسن مدرس

۱۸۷۰–۱۹۳۷

روحانی عضو هیئت پنج‌نفرهٔ مجتهدان ناظر بر قوانین مجلس

۱ گروه

سید ضیاءالدین طباطبایی

۱۸۸۹–۱۹۶۹

روزنامه‌نگار جوان این دوره، بعدها رئیس‌الوزرای دولت کودتای ۱۲۹۹

۱ گروه

سدراک آواکیان

سدراک آواکیان

عضو هیئت تحریریهٔ زنگ، نشریهٔ سوسیال‌دموکرات ایرانی؛ یکی از دو سدراک در رهبری جنبش

۱ گروه

شیخ احمد روحی

شیخ احمد روحی

?–۱۸۹۶

رادیکال ازلی که همراه میرزا آقاخان کرمانی در تبریز اعدام شد

۱ گروه

شیخ باقر روحانی

شیخ باقر روحانی

روحانی دورهٔ مشروطه

۱ رویداد

شیخ محمد فلسفی

شیخ محمد فلسفی

عضو کتاب‌خواندهٔ انجمن مخفی که می‌گفت بیداری پایتخت نهضت را به ولایات خواهد برد

۱ گروه

شیخ محمد سلطان‌الواعظین

شیخ محمد سلطان‌الواعظین

واعظ رادیکال نهضت مشروطه

۱ رویداد

شمس کسمایی

۱۸۸۳–۱۹۶۱

شاعر و مدافع رهایی زنان

۱ گروه

شعاع‌السلطنه

شعاع‌السلطنه

برادر محمدعلی‌شاه؛ ضبط خانه‌اش در تهران در ۱۲۹۰ بحران با روسیه را برانگیخت

۱ رویداد

شجاع‌السلطنه

شجاع‌السلطنه

?–۱۹۰۸

فرماندهٔ مستبدان که همراه پسرش با بمب پستی حیدرخان در مهر ۱۲۸۷ کشته شد

۱ رویداد

شجاع نظام

شجاع نظام

فرماندهٔ نظامی مستبدان در تبریز که با سقوط محلهٔ دوه‌چی گریخت

۱ رویداد

سر آرتور نیکلسون

سر آرتور نیکلسون

مذاکره‌کنندهٔ قرارداد ۱۲۸۶ روس و انگلیس

۱ رویداد

سر هنری درامند ولف

وزیرمختار بریتانیا در تهران (۱۲۶۶–۱۲۶۹)

۱ رویداد

صبح ازل

۱۸۳۱–۱۹۱۲

رهبر شاخهٔ ازلی بابیه پس از باب؛ پدرزن میرزا آقاخان کرمانی و شیخ احمد روحی

۱ گروه

سلطان‌العلمای خراسانی

سلطان‌العلمای خراسانی

?–۱۹۰۸

مدیر روزنامهٔ رادیکال و ضدروحانی روح‌القدس؛ پس از کودتای ۱۲۸۷ اعدام شد

۱ گروه

واسو خاچاطوریان

واسو خاچاطوریان

رهبر سوسیال‌دموکرات ارمنی در جنگ داخلی

۱ گروه

والتر اسمارت

والتر اسمارت

دیپلمات بریتانیایی که گزارش‌هایش از منابع مهم دربارهٔ انجمن‌هاست

۱ رویداد

ویلهلم دوم

۱۸۵۹–۱۹۴۱

قیصر آلمان

۱ رویداد

یحیی لسان‌الحکما

یحیی لسان‌الحکما

از اشراف آزادی‌خواه قاجار در مجلس اول

۱ گروه

یحیی ثقةالسلطنه

یحیی ثقةالسلطنه

از اشراف معتدل قاجار در مجلس اول

۱ گروه

زهرا خانلری (کیا)

۱۹۱۵–۱۹۹۰

آموزگار و نویسندهٔ هوادار جنبش زنان — و نوهٔ شیخ فضل‌الله نوری

۱ گروه

عباس میرزا

۱۷۸۹–۱۸۳۳

ولیعهد قاجار که اصلاحات نظامی نظام جدید او نخستین برنامهٔ تجددخواهانه بود و اعتراض روحانیان را برانگیخت

عبدالرحیم طالبوف

۱۸۳۴–۱۹۱۱

نویسندهٔ اصلاح‌طلب تبریزی مقیم قفقاز؛ به مجلس اول برگزیده شد اما کرسی‌اش را نگرفت

علی شمس‌المعالی

علی شمس‌المعالی

پزشک ویژهٔ ناصرالدین‌شاه که از موقعیتش برای تأسیس مدارس پسرانه بهره برد؛ پدر درةالمعالی

عمیدالسلطنهٔ طوالش

عمیدالسلطنهٔ طوالش

خان مالک طوالش، مخالف انجمن‌های دهقانی

عفت‌الملوک خواجه‌نوری

عفت‌الملوک خواجه‌نوری

زن فعال و نویسنده

ابوالقاسم لاهوتی

۱۸۸۷–۱۹۵۷

شاعر و افسر ژاندارم کرمانشاه، بعدها مهاجر کمونیست

آجودانباشی

آجودانباشی

افسر دربار

آسفیک

آسفیک

دختر یفرم خان

آصف‌الدوله

آصف‌الدوله

حاکم شیراز

آوتیس سلطان‌زاده

آوتیس سلطان‌زاده

۱۸۸۹–۱۹۳۸

نظریه‌پرداز کمونیست ارمنی–ایرانی دربارهٔ انقلاب

بی‌بی خانم

بی‌بی خانم

زن مرتبط با مقاومت آذربایجان

کاپیتان اوشاکوف

کاپیتان اوشاکوف

افسر روس که در مهر ۱۲۸۷ چهارصد قزاق را از تهران به تبریز برد

کنت الکساندر بنکندورف

سفیر روسیه در لندن

کنت کوات

کنت کوات

وزیرمختار آلمان در تهران

ارنست رنان

۱۸۲۳–۱۸۹۲

شرق‌شناس فرانسوی که مقالهٔ «اسلام و علم» او در ۱۲۶۲ پاسخ نامدار اسدآبادی را برانگیخت

فخری قویم

فخری قویم

زن فعال این دوره

فراش‌باشی

فراش‌باشی

رئیس فراشان دربار

فتحعلی‌شاه قاجار

۱۷۷۲–۱۸۳۴

شاه قاجار که قفقاز را در عهدنامه‌های گلستان و ترکمانچای به روسیه باخت

جرج لوکاس

جرج لوکاس

مقام بریتانیایی که در گزارش ۱۲۵۴ قحطی ۱۲۵۰–۵۱ را به گسترش کشت تریاک نسبت داد

هیاسنت رابینو

هیاسنت رابینو

کنسول و پژوهشگری که گزارش‌هایش جنبش‌های دهقانی گیلان را ثبت کرده است

اقبال‌السلطنهٔ ماکو

اقبال‌السلطنهٔ ماکو

فرمانروای خودمختار ماکو، مخالف مشروطه‌خواهان

ایرج میرزا

۱۸۷۴–۱۹۲۶

شاهزادهٔ قاجار و شاعر طنزپرداز، به‌ویژه در نقد حجاب

ایوان زینوویف

دیپلمات محافظه‌کار روس که نهضت ایران را به انقلاب ۱۹۰۵ روسیه پیوند می‌داد

جیمز فریزر

جیمز فریزر

سیاح بریتانیایی که گزارش دههٔ ۱۲۱۰ او فرسایش حقوق عرفی زمین در روستاهای آذربایجان را ثبت کرده است

ژان لونگه

خان ماکو

خان ماکو

فرمانروای خانات ماکو

لئو تولستوی

۱۸۲۸–۱۹۱۰

لرد جرج کرزن

۱۸۵۹–۱۹۲۵

Author of Persia and the Persian Question and architect of British imperial policy in the region

موسیو بیزو

موسیو بیزو

مستشار مالی فرانسوی

مفاخرالملک

مفاخرالملک

دیوانی دربار و مخالف انجمن‌ها

مهدی ملکزاده

۱۸۸۱–۱۹۵۵

پسر ملک‌المتکلمین و مورخ انقلاب

مهدی نوری

مهدی نوری

پسر شیخ فضل‌الله نوری که در عتبات به کار پدرش یاری می‌رساند

میرزا فتحعلی آخوندزاده

۱۸۱۲–۱۸۷۸

نمایشنامه‌نویس و منتقد رادیکال دین؛ از صداهای بنیان‌گذار تجدد ایرانی و آذربایجانی

میرزا حسن آقا

میرزا حسن آقا

روحانی تبریزی که همراه میرزا صادق مجتهد پنج شرط برای ماندن در شهر به انجمن تبریز داد

میرزا صادق مجتهد

میرزا صادق مجتهد

روحانی تبریز

میرزاده عشقی

۱۸۹۴–۱۹۲۴

شاعر ناسیونالیست رادیکال نسل پس از مشروطه؛ در ۱۳۰۳ ترور شد

محمدعلی جمال‌زاده

۱۸۹۲–۱۹۹۷

نویسنده و بنیان‌گذار داستان کوتاه فارسی نوین؛ پسر سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی

محمد امام‌زاده

محمد امام‌زاده

از رجال دورهٔ مشروطه

محمدسعید اردوبادی

نویسنده و وقایع‌نگار آذربایجانی مقاومت تبریز

محمدتقی بهار (ملک‌الشعرا)

محمدتقی بهار (ملک‌الشعرا)

۱۸۸۶–۱۹۵۱

ملک‌الشعرای نهضت مشروطه

مستوفی‌الممالک

مستوفی‌الممالک

۱۸۷۵–۱۹۳۲

رئیس‌الوزرای چند کابینهٔ مشروطهٔ دوم

ندیم‌الملوک

ندیم‌الملوک

زن فعالی که ایرج میرزا شعر «دو تحفه» را به او و درةالمعالی تقدیم کرد

نادرشاه

۱۶۸۸–۱۷۴۷

فاتح سدهٔ هجدهم که در ادبیات ملی‌گرایانه به او استناد می‌شد

نهضت جهانگیر

نهضت جهانگیر

زن فعال دورهٔ مشروطه

قوام‌الملک

قوام‌الملک

حاکمی که پس از رشته اعتصاب‌های شیراز در ۱۲۸۶ برکنار شد

ربابه

ربابه

زن جنگاور ثبت‌شده در جنگ داخلی آذربایجان

صدر اصفهانی

صدر اصفهانی

مجتهد نجف و مرجع تقلید؛ عموی سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی

سکینه کندشلو

سکینه کندشلو

همسر شیخ هادی نجم‌آبادی و مادر آغا بیگم

سالار مکرم

سالار مکرم

فرماندهٔ ولایتی دورهٔ مشروطه

سردار اشرف لرستان

سردار اشرف لرستان

فرماندهٔ ایل لر

سید علی‌اکبر تفرشی

سید علی‌اکبر تفرشی

روحانی‌ای که همراه نوری، مرافعات دربار را که بهبهانی از دست داد بر عهده گرفت

شیخ خزعل

۱۸۶۱–۱۹۳۶

فرمانروای عرب خوزستان، دست‌نشاندهٔ بریتانیا و ضامن امتیاز نفت

شاپشال

معلم روس محمدعلی‌شاه و از حلقهٔ نزدیکان توطئه‌گر علیه مشروطه

سر سیسیل اسپرینگ‌رایس

فرستادهٔ بریتانیا در مشروطهٔ اول

سر جورج بیوکنن

سر جورج بیوکنن

سفیر بریتانیا در سن‌پترزبورگ (از ۱۲۸۹)

سر پرسی سایکس

سر پرسی سایکس

British officer and historian of Persia

استانیسلاو پوکلوسکی-کوزیل

استانیسلاو پوکلوسکی-کوزیل

فرستادهٔ روسیه در بحران اولتیماتوم ۱۲۹۰

زین‌العابدین مراغه‌ای

زین‌العابدین مراغه‌ای

۱۸۴۰–۱۹۱۰

نویسندهٔ سیاحت‌نامهٔ ابراهیم‌بیگ، اثری که بیش از همه افکار اصلاح‌طلبانه را شکل داد

زینب امین

زینب امین

مدافع حقوق زنان در مشروطهٔ دوم

ضیاءالعلما

ضیاءالعلما

روحانی دورهٔ مشروطه

۱۵ مورخ و نظریه‌پرداز معاصر که آفاری به آنان استناد کرده است

پیشنهاد بروزرسانی

به‌صورت ناشناس فرستاده می‌شود — نام، ایمیل یا حساب کاربری لازم نیست.