چلنگریان به کائوتسکی نوشت که در تبریز گروهی سوسیالدموکرات شکل گرفته و به دو جناح شکافته است: یکی میگفت سرمایهٔ خارجی رشد سرمایهداری را شتاب میدهد و مقاومت در برابر آن «سنگر در برابر تمدن اروپایی» است؛ دیگری از انقلاب دفاع میکرد چون از آنِ تودههای زیر ستم مالکان بود و راه را برای طبقهٔ سرمایهدار بومی میگشود. کائوتسکی در ۱۰ مرداد پاسخ داد که سرمایهٔ خارجی «رشد بازار داخلی را سد میکند»، دشمنی با آن عنصری مثبت است که جنبش شرق را به مبارزهٔ پرولتری غرب پیوند میزند، و سوسیالدموکراتهای ایران باید درون جنبش دموکراتیک کار کنند — و در همان حال دهقانان خردهپا را عنصری «ارتجاعی» شمرد؛ داوریای که آفاری آن را امتداد بدفهمی او از دهقانان اروپا میداند.